Choroba Crohna: Co radzi Medycyna Chińska
Choroba Crohna wschód i Zachód
Choroba Crohna to temat złożony. Wymaga uważności, delikatności i pewnego rodzaju pokory wobec własnego ciała. Kiedy spotykam się z osobami z tą dolegliwością, często słyszę zdanie:
„Próbowałem już tylu sposobów, a moje jelita i tak ‘robią swoje’.”
I to zdanie niesie w sobie ważną informację: ciało mówi, tylko czasem trudno zrozumieć jego język.
W podejściu zachodnim patrzymy na Crohna przez pryzmat układu immunologicznego, reakcji zapalnych, zmian w obrębie jelit. To wiedza niezbędna i bardzo cenna. Współczesna medycyna daje narzędzia do monitorowania, stabilizowania, łagodzenia dolegliwości w momentach, gdy organizm jest pod większym obciążeniem. To fundament, którego nie zastępujemy.
Natomiast Tradycyjna Medycyna Chińska dodaje do tego inną perspektywę. Patrzy szerzej: nie tylko na jelita, ale na to, jak człowiek je, jak śpi, jak oddycha, jak się stresuje, jak reaguje na życie.
W TCM jelita to nie „rura do trawienia”. To żywy system komunikacji między umysłem a ciałem. Jelita są jak centrum dowodzenia, które odbiera sygnały emocjonalne szybciej niż głowa zdąży je zinterpretować. Nie bez powodu mówi się: „Coś mnie ściska w brzuchu”, „Mam gulę w środku”, albo „Jak się stresuję, od razu czuję to w brzuchu”.
W TCM mówi się, że:
- jelita są powiązane ze Śledzioną (Pi), która przetwarza jedzenie na energię,
- ich stan zależy od równowagi Wątroby (Gan), która zarządza przepływem emocji i napięć,
- a ogólna kondycja organizmu wynika z harmonii Qi, czyli życiowego ruchu, który płynie w ciele.
Jeśli ktoś żyje długo w stresie, dużo analizuje, tłumi emocje, je nieregularnie, w pośpiechu, wiele chłodnych lub ciężkich potraw, wtedy ten przepływ zaczyna się „zacieśniać”. W jelitach może pojawić się nadwrażliwość, napięcie, uczucie „ciężkości” lub nieregularności.
TCM nie pyta: „Jak to wyłączyć?”
TCM pyta: „Co w Twoim życiu potrzebuje trochę więcej ciepła, troski, zwolnienia?”
Lekarz TCM mówi:
„Twoje jelita są trochę jak ktoś, kto za długo nosił zbroję”,
zazwyczaj krótka chwila ciszy mówi więcej niż godzinny wykład.
To nie jest podejście szybkie. To jest podejście uważne.
Nie walka. Raczej powrót do siebie.
Czym jest Choroba Crohna w ujęciu TCM
W TCM często widzimy obraz:
- Wilgoci i Gorąca w jelitach
- Osłabienia Śledziony (Pi)
- Zastojów emocjonalnych wpływających na Wątrobę (Gan)
Wilgoć i Gorąco w jelitach
Kiedy organizm “przegrzewa” jelita, mogą się pojawiać:
- zmienny apetyt
- wrażliwość jelit na stres
- tendencja do nawrotów w okresach presji
Tu pojawia się zioło Huang Qin, tradycyjnie stosowane w TCM dla zrównoważenia ognia wewnętrznego.
Osłabienie Śledziony (Pi) i Qi trawienna
Śledziona w TCM to nie narząd z anatomii – to system przetwarzania pokarmu w energię.
Jeśli jest przeciążona, trawienie staje się nieefektywne, a organizm może gromadzić wilgoć.
Emocje, Wątroba i jelita
Chroniczne napięcie emocjonalne może wpływać na perystaltykę jelit, co często obserwuje się w klinikach TCM.
Moje doświadczenie jako specjalisty TCM
Przypadek 1
Jarek, 32 lata, częste zmienne wypróżnienia, napięcie po stresie. Wsparliśmy jego organizm spokojną, ciepłą dietą oraz formułą Jia Wei Xiao Yao Wan, stosowaną tradycyjnie dla równowagi emocjonalnej. Po 6 tygodniach zgłaszał stabilniejszy rytm jelit.
Przypadek 2
Karolina, 27 lat, duża wrażliwość jelit po zimnych napojach. Wprowadzona została Chai Hu Shu Gan Wan, wsparcie Qi wątroby i ciepłe posiłki. Po 2 miesiącach odczuła wyraźniejszą lekkość po jedzeniu.
Studia i życie w Chinach
Kiedy mieszkałem w Hangzhou, w klinice przy uczelni codziennie widziałem pacjentów z jelitami reagującymi na stres i pogodę. Profesorowie powtarzali: „Najpierw ogrzej żołądek i uspokój wątrobę. Potem rozmawiaj.”
Odżywianie w chorobie Crohna według TCM
Jakie smaki wspierają jelita
- neutralne
- lekko słodkie
- gotowane, nie surowe
Obróbka termiczna jest kluczem
Surowe = cięższe
Gotowane = łagodniejsze
Przykładowy spokojny jadłospis
- śniadanie: zupa ryżowa (congee) z marchewką
- obiad: duszona dynia z komosą
- kolacja: klarowna zupa warzywna
3 produkty wspierające jelita (wg TCM)
Wybieram produkty, które często polecam chorym i które widziałem w użyciu w Chinach.
Dynia
Wspiera delikatnie Śledzionę i jest ciepła w charakterze.
Można zrobić z niej krem, dodać do owsianki, a nawet do pierogów.
Marchew
Neutralna, pomaga organizmowi w budowaniu spokojnego rytmu trawiennego.
Komosa ryżowa
Lekka, pożywna, a jednocześnie nie obciąża jelit.
Czasami lekarze TCM mówią: „Twoje jelita chcą być przytulone, nie atakowane.”
Te produkty są jak ciepły koc.
Formuły stosowane tradycyjnie w TCM przy wyzwaniach jelitowych
W medycynie chińskiej zamiast koncentrować się na jednym „problemie”, patrzymy na cały system – jelita, wątrobę, śledzionę, a nawet emocje i sen. Dlatego w praktyce TCM często stosujemy klasyczne formuły ziołowe, które wspierają równowagę energetyczną organizmu. W Chorobie Crohna sprawdzają się m.in.:
✓ Chai Hu Shu Gan Wan
To mieszanka, która w tradycji chińskiej „porządkuje” przepływ Qi w wątrobie i jelitach. Dla osób z problemami trawiennymi, wzdęciami czy napięciem w brzuchu, Chai Hu Shu Gan Wan może przynieść ulgę – tak jak gdyby w naszym wnętrzu ktoś delikatnie wygładzał zagięcia i zatory w energii. W mojej praktyce widziałem ludzi, którzy po kilku tygodniach stosowania tej formuły odczuli poprawę komfortu trawiennego i mniejszą nerwowość związaną z nieprzyjemnymi dolegliwościami jelitowymi.
✓ Jia Wei Xiao Yao Wan
To jedna z najbardziej znanych formuł TCM na harmonizację wątroby i śledziony oraz wspieranie równowagi emocjonalnej. W Chorobie Crohna często obserwujemy, że stres i napięcie nasilają dolegliwości, dlatego Jia Wei Xiao Yao Wan pomaga uspokoić wewnętrzne „burze” i przywrócić płynność Qi. Wyobraź sobie, że Twoje jelita mają swoje „koło napędowe” – ta formuła pomaga, żeby to koło obracało się spokojnie, bez szarpania i blokad.
✓ Huang Qin
Huang Qin w tradycyjnej medycynie chińskiej jest znany jako zioło oczyszczające nadmiar „gorąca wewnętrznego”. W praktyce dla osób z problemami jelitowymi oznacza to wsparcie w stanach, gdy układ trawienny jest nadmiernie podrażniony lub napięty. Regularne stosowanie Huang Qin może sprzyjać równowadze i poczuciu większego komfortu w jelitach – pomaga uspokoić „ogień”, który czasem nasila dolegliwości przy Chorobie Crohna.
Łącząc te formuły z odpowiednim żywieniem, masażem punktów akupunkturowych i codzienną troską o równowagę emocjonalną, pacjenci często zauważają subtelną, ale wyraźną poprawę jakości życia. Nie jest to szybkie „cudowne rozwiązanie”, ale długofalowa praca nad harmonizacją całego systemu, tak jak uczono mnie w czasie studiów i pracy w Chinach – w klinikach, na ulicznych targach ziołowych i podczas rozmów z lokalnymi praktykami TCM.
Masaż punktów Hegu, Qu Chi i Taichong w Chorobie Crohna
W medycynie chińskiej każde miejsce na ciele to nie tylko fizyczny punkt, ale brama do przepływu energii Qi. Choroba Crohna, będąca wyzwaniem dla układu pokarmowego, w TCM traktowana jest szerzej – jako zaburzenie harmonii między jelitami, wątrobą, śledzioną i układem emocjonalnym. Dlatego masaż określonych punktów akupunkturowych może wspierać równowagę energetyczną, poprawiać trawienie i wspierać wewnętrzny spokój.
Hegu (LI4) – punkt znajdujący się na grzbiecie dłoni, między kciukiem a palcem wskazującym. W tradycji chińskiej Hegu jest znany jako punkt harmonizujący przepływ Qi w całym ciele. Regularny delikatny ucisk tego miejsca:
✓ wspiera prawidłowe funkcjonowanie jelit i przewodu pokarmowego
✓ sprzyja redukcji napięcia w okolicach brzucha
✓ pomaga w harmonizacji emocji, co ma znaczenie przy stresie nasilającym dolegliwości jelitowe
Jak uciskać obejrzyj na naszym kanale You Tube TUTAJ
W mojej praktyce widziałem ludzi którzy po kilku minutach masażu Hegu czuli wyraźną ulgę w napięciu i poprawę komfortu trawiennego. Jedna z osób – młoda kobieta z nawracającymi bólami brzucha – odczuła po regularnym masażu Hegu znaczną poprawę codziennego komfortu.
Qu Chi (LI11) – znajduje się na zgięciu łokcia, w miejscu naturalnej fałdy. Ten punkt jest szczególnie ceniony w TCM za swoje działanie na jelita i układ odpornościowy. Masaż Qu Chi:
✓ sprzyja oczyszczaniu i regulacji przewodu pokarmowego
✓ łagodzi napięcie i „gorąco” w organizmie, które może nasilać stany zapalne
✓ wspomaga przepływ energii w meridianie jelita grubego
Jak uciskać obejrzyj na naszym kanale You Tube TUTAJ
W praktyce często łączy się masaż Qu Chi z głębszym oddechem – to daje pacjentowi poczucie większej kontroli nad stresem i napięciem związanym z chorobą.
Taichong (LV3) – punkt na stopie, między palcem pierwszym a drugim. Taichong to „punkt wątroby”, który w TCM odpowiada za harmonizację emocji, regulację Qi i wsparcie trawienia poprzez wpływ na śledzionę i wątrobę. Regularny masaż Taichong:
✓ wspiera równowagę emocjonalną i zmniejsza napięcie wewnętrzne
✓ poprawia przepływ energii w jelitach i wątrobie
✓ ułatwia trawienie i przyswajanie pokarmów
Jak uciskać obejrzyj na naszym kanale You Tube TUTAJ
Z mojego doświadczenia, pacjenci regularnie masujący Taichong odczuwają subtelną poprawę w rytmie wypróżnień i mniejsze wzdęcia – co w Chorobie Crohna jest szczególnie istotne.
Jak stosować masaż w praktyce?
✓ Uciskamy każdy punkt ok. 5 minut .
✓ Powtarzamy 1–2 razy dziennie, najlepiej w spokojnym otoczeniu.
✓ Łączymy z głębokim, równym oddechem i relaksującą atmosferą.
Masaż punktów Hegu, Qu Chi i Taichong nie jest „lekarstwem”, ale w praktyce TCM może znacząco wspierać codzienną równowagę, komfort i poczucie kontroli nad własnym ciałem przy Chorobie Crohna. Z doświadczenia wiem, że osoby, które włączają te techniki do codziennej rutyny, często odczuwają wyraźną poprawę jakości życia – i to bez skomplikowanego sprzętu czy procedur.
3 dodatkowe zalecenia TCM
✓ Jedz powoli, żuj długo
✓ Stawiaj na ciepłe posiłki
✓ Równy rytm dnia + kilka minut spokojnego oddechu przed posiłkiem
Ciekawostki z Chin
Kiedy spacerowałem ulicami Hangzhou widziałem, jak ludzie traktują jedzenie jak rytuał. Małe bary z zupami pełne osób, które po prostu zostawiały pośpiech przy drzwiach.
Podglądałem starszych lekarzy, którzy mówili:
„Najpierw karm ducha, potem żołądek.”
W Chinach istnieją zupy „yin-yang” – jedna część łagodna, druga pikantna – ale dla osób z wrażliwymi jelitami nikt nie proponował pikantnej strony. Tam panowała naturalna intuicja: jelita potrzebują łagodności.
Pamiętam jednego profesora, który mówił:
„Osoba z jelitami wrażliwymi potrzebuje jedzenia, które jest jak spokojna rozmowa, nie jak kłótnia.”
I to zostało ze mną do dziś.
Co mówią badania naukowe?
Badania nad dietą w Crohnie wskazują (PubMed, 2020–2023), że:
- spokojna dieta o niskiej przetworzoności może wspierać komfort jelit (PMID: 29778691)
- stres wpływa na mikrobiotę i perystaltykę (PMID: 30059858)
- zioła takie jak Scutellaria baicalensis (Huang Qin) są badane pod kątem równowagi zapalnej (PMID: 34726774)
Nie chodzi o zamianę leczenia, ale o wsparcie codziennych procesów organizmu.
Zagadka Choroby Crohna
Choroba Crohna to jak zagadka starożytnej machiny – jelita to ukryte tryby, które działają najlepiej, gdy wszystko jest w równowadze. Za dużo napięcia, stresu czy złej energii i mechanizm się zacinają, za mało troski – przepływ Qi zwalnia i wszystko kuleje. Naszym zadaniem jest zostać swoistymi „strażnikami harmonii” w swoim wnętrzu, tak jak dawni mędrcy odkrywali sekrety ukryte w naturze. Obserwując sygnały ciała, stosując techniki TCM jak masaż punktów Hegu, Qu Chi czy Taichong, i dbając o żywienie, możemy przywrócić równowagę, dzięki której codzienne życie staje się płynniejsze, a „mechanizm” jelit działa sprawniej – nawet przy wyzwaniach, jakie niesie Choroba Crohna.
FAQ
1. Czy mogę jeść surowe owoce?
Lepiej w małych ilościach i najlepiej w temperaturze pokojowej.
2. Czy mogę pić kawę?
Jeśli Twoje jelita reagują napięciem, spróbuj ograniczyć i obserwować.
3. Czy zioła działają od razu?
Najczęściej potrzebują czasu. To proces.
4. Czy mogę łączyć podejście TCM z dietą zachodnią?
Tak, to się pięknie uzupełnia.
5. Czy stres naprawdę wpływa na jelita?
Tak, i to często szybciej niż jedzenie.
Czy mogę sam/a kupić te zioła online?
Tak,ale wybieraj tylko sprawdzone źródła i najlepiej skonsultuj zakup z ekspertem.
Poniżej znajdują się linki afiliacyjne do skutecznych, sprawdzonych przez nas bezpiecznych ziół dostępnych tylko w certyfikowanych sklepach, korzystających z zaufanej wyszukiwarki Ceneo. Jeśli zdecydujesz się dokonać zakupu, wspierasz rozwój naszego bloga o TCM. Dziękujemy!
Zanim podejmiesz decyzję o zakupie sprawdź w kilku sklepach dokładny opis i opinie, czy ten produkt jest dla Ciebie!
Uwaga! │ Jeśli link, który kliknąłeś/aś, jest chwilowo niedostępny – nie martw się.
Wszystkie produkty omawiane w artykule znajdziesz w naszej pełnej, alfabetycznie uporządkowanej liście.
✅ Dzięki temu szybko i wygodnie odnajdziesz dokładnie to, czego szukasz!
👉 Sprawdź Tutaj – Pełna Lista Produktów TCM
👉 Jeśli interesuje Cię właśnie ten temat zdrowotny, polecam książkę
„Choroby wewnętrzne w tradycyjnej medycynie chińskiej. Studia przypadków klinicznych według TCM” – znajdziesz w niej dużo więcej praktycznych wskazówek i porad.
👉 TUTAJ
Chai hu shu gan wan (tradycyjnie stosowany w stanach napięcia i frustracji)
👉 TUTAJ lub
👉 TUTAJ
Jia wei xia yao wan lub xiao yao wan(na silne emocje)
👉 TUTAJ,lub
👉 TUTAJ
Huang Qin
👉 TUTAJ,lub
👉 TUTAJ
WIĘCEJ PRAKTYCZNYCH PORAD DOTYCZĄCYCH CHORÓB i PROBLEMÓW EMOCJONALNYCH ZNAJDZIESZ W ARCHIWUM PORAD
Przeczytaj również:
PUNKT „SHEN MEN” NA STRES DNIA CODZIENNEGO
NATURALNY SPOSÓB NA BRAK ENERGII – UCISKAJ TO MIEJSCE
CHOROBA WIEŃCOWA – JAK ZMNIEJSZYĆ RYZYKO ZA POMOCĄ TCM
Newsletter o zdrowiu z TCM
Wyrusz w podróż po mądrość Tradycyjnej Medycyny Chińskiej.
Dołącz do newslettera i co tydzień otrzymuj porady oraz nowe artykuły prosto na swoją skrzynkę.
TCM Health Newsletter
Embark on a journey into the wisdom of Traditional Chinese Medicine.
Join the newsletter and receive weekly tips and new articles delivered straight to your inbox.
