Obrzęki nóg i ciała? Chińska medycyna Radzi

Wstęp

Często spotykam pacjentów, którzy mówią: „Czuję się jak nabrzmiały baleron ” – i to dosłownie, bo czasem wszystko zatrzymuje się w ciele i..w nogach . Dziś o tym, jak według Tradycyjnej Medycyny Chińskiej (TCM) pojawiają się obrzęki, co warto zrobić, żeby się ich pozbyć, oraz jakie sprawdzone formuły ziołowe pomogą. Zdradzę też dwa konkretne przypadki z mojej praktyki, podzielę się prostym przepisem, ciekawostkami i na koniec – FAQ.


Co to jest obrzęk według TCM?

Obrzęk (水肿, shuǐ zhǒng) to obszerne zagadnienie w TCM. Zazwyczaj wynika z zaburzonego krążenia wody i qi – „qi” czyli energia, „woda” czyli płyny – Ale co dokładnie chodzi?

  • ✅ Słaba śledziona i żołądek („śledziona nie podnosi wody”) –to słaba przemiana wody powoduje jej zastój.
  • ✅ Zastój qi w wątrobie – ten może zatrzymać płyny w dolnych partiach ciała.
  • ✅ Nerkowe niedobory – nerki odpowiadają w TCM za przemianę płynów i usuwanie ich przez układ moczowy.

To często problem „złożony”, dlatego TCM działa holistycznie i dopasowuje strategie konkretnie do pacjenta.


Moje doświadczenie jako specjalisty TCM

Jako praktyk TCM od wielu lat widziałem wszystkie rodzaje obrzęków – od lekkiego uczucia „spuchnięcia” po poważne puchnięcie całego organizmu. Najczęściej łączy się zioła, akupunkturę i dietę. Według mnie kluczowe są dopasowane zioła i codzienne nawyki – bez nich specyfiki z apteki to tylko chwilowa ulga.


Przypadek 1: Pani Ela – obrzęk nóg po operacji

Pani Ela, 54 lata, po zabiegu ortopedycznym. Poruszała się mało, nie było ruchu – zaczęły puchnąć nogi. W badaniu TCM brakowało energii śledziony i nerek , pojawił się zastój wodny w dole ciała. Leczenie:

  1. Formuła Jing Gui Shen Qi Wan i Bu zhong yi qi wan – wzmacnia nerki i przemianę płynów.
  2. Dieta ciepła, bez surowizn i nabiału.
  3. Codzienna gimnastyka i masaż bańką chińską.

Efekt: po 3 tygodniach spadek obrzęku o 60%, poprawa witalności i ruchomości w stawie. Kombinacja ziół + ruch naprawdę czyni cuda.


Przypadek 2: Pan Tomek – opuchnięte nogi późnym latem

Pan Tomek, 40 lat, po intensywnym sezonie pracy „na nogach”, zaczął skarżyć się na ciężkość i obrzęki stóp. Według TCM – wątroba i śledziona „zablokowane”, qi nie krążyło prawidłowo:

  1. Formuła Wu Pi Wan – usuwa wilgoć i obrzęk, reguluje qi śledziony.
  2. Delikatna akupunktura w meridianach wątroby i śledziony.
  3. Modyfikacja diety – gorące napoje, imbir, unikanie zimnych potraw.

Rezultat: w ciągu 2 tygodni obrzęk ustąpił całkowicie, a pacjent wrócił do normalnej aktywności bez uczucia „betonowych stóp”.


Formuły ziołowe – jak działają?

Wu Pi Wan – pięć skór (皮, pí): Reguluje wilgoć, wspiera śledzionę, usuwa opuchnięcia.

Jing Gui Shen Qi Wan – klasyczna formuła nerkowa (w tym cynamonowiec, rehmannia, peonia), działa na niedobór yang nerek – pomaga usuwać wodę.

Bu Zhong Yi Qi Wan – wzmacnia qi śledziony i żołądka, podnosi odporność, poprawia przemianę płynów (i energii ).


Dodatkowe trzy zalecenia TCM :

  • ✔️ Akupresura na punkty SP6 i ST36 – przyspiesza krążenie płynów i qi.
    Jak masować obejrzyj na naszym kanale You Tube TUTAJ
  • ✔️ Regularne spanie w środowisku lekko podwyższonej temperatury – zimno utrudnia przemianę wody.
  • ✔️ Płukanie stóp wodą z imbirem wieczorem – rozgrzewa i wspomaga odpływ płynów z kończyn.

Prosty przepis – „rozgrzewająca zupa imbirowa z porami”

Składniki (na 2 porcje):

  • 1 litr wody
  • 2 plastry świeżego imbiru
  • 1 por (biała część)
  • 200 g ugotowanego mięsa z kurczaka lub tofu
  • sól, pieprz, łyżka oleju sezamowego

Przygotowanie:

  1. Rozgrzej olej, podsmaż imbir i por do lekkiego zrumienienia.
  2. Zalej wodą, gotuj 10 min.
  3. Dodaj mięso/tofu, gotuj kolejne 5 min.
  4. Dopraw. Pij 1-2 razy dziennie przez tydzień.

Dlaczego działa? Imbir rozgrzewa i wspiera qi śledziony, por jest lekko moczopędny i neutralnej temperatuty, czyli wspiera usuwanie wody.

Drugi przepis – „oczyszczająca herbata z pietruszki i zielonej fasoli”

Składniki (na 2 porcje):

  • 1 litr wody
  • 1 pęczek świeżej pietruszki (natka + łodygi)
  • 2 łyżki zielonej fasoli mung (lub fasoli szparagowej)
  • szczypta soli (opcjonalnie)

Przygotowanie:

  1. Przepłucz fasolę i pietruszkę.
  2. Zagotuj wodę, wrzuć fasolę, gotuj na małym ogniu 10 minut.
  3. Dodaj pietruszkę, gotuj kolejne 5 minut.
  4. Odcedź i pij 1–2 razy dziennie, najlepiej między posiłkami.

Dlaczego działa?
Pietruszka ma działanie moczopędne i oczyszczające, wspiera wydalanie nadmiaru wody, a fasola mung łagodzi i wspiera pracę nerek oraz układ moczowy. To lekka, naturalna herbata, idealna na odpoczynek dla ciała i lekkość .

Ciekawostki o obrzękach w TCM – czyli co jeszcze warto wiedzieć

Obrzęk to nie tylko problem estetyczny czy chwilowa niedogodność – w TCM traktowany jest jako poważna oznaka zaburzenia harmonii organizmu. Oto kilka mniej oczywistych, a bardzo interesujących informacji, które mogą zmienić sposób, w jaki patrzysz na swoje ciało:


1. Starożytna klasyfikacja obrzęków – 5 typów, 5 lokalizacji

W klasycznych tekstach TCM obrzęki dzielono na:

  • Obrzęk zewnętrzny (yang) – szybki, powierzchowny, zwykle związany z atakiem wiatru i wilgoci (np. po zmoknięciu).
  • Obrzęk wewnętrzny (yin) – rozwija się powoli, głęboko, często związany z niedoborem śledziony, nerek lub qi.
  • Obrzęk dolnych kończyn – często związany z nerkami i słabym krążeniem płynów w meridianach.
  • Obrzęk górnej części ciała – problem w płucach lub zatrzymanie qi.
  • Obrzęk ogólnoustrojowy – mieszanka wielu czynników, wymagająca kompleksowego podejścia.

Czyli, jak mawiali dawni medycy chińscy: „Nie każda puchlina to ta sama woda”.


2. Wzrok mówi wszystko – diagnoza z twarzy i oczu

Według TCM można wiele wyczytać z wyglądu twarzy:

  • Obrzęk pod oczami? Nerki wołają o pomoc.
  • Puchnięcie policzków lub czoła? Często wskazuje na problem z wilgocią i śledzioną.
  • Płaski nos z obrzękiem? Może sugerować zaburzenia krążenia płynów i niedobór qi płuc.

Czasami pacjent nie musi nic mówić – już wchodząc do gabinetu, pokazuje swoją „energetyczną mapę”


3. Dlaczego Chińczycy nie piją zimnej wody?

Z punktu widzenia TCM, zimna woda (nawet latem!) może osłabiać śledzionę i powodować zatrzymanie wilgoci – czyli bezpośrednio wpływać na obrzęki. Dlatego:

  • ✔️ Chińczycy piją gorącą wodę (re shuǐ) do posiłków,
  • ✔️ unikają lodów i surowych warzyw przy tendencji do puchnięcia,
  • ✔️ gorące zupy są codziennością, nie tylko w chorobie.

Mówią: „Ciepłe rozpuszcza, zimne zatrzymuje” – i coś w tym jest!


4. Obrzęk emocjonalny? Tak, to możliwe!

W TCM każda emocja ma swój narząd:

  • Lęk – nerki
  • Złość – wątroba
  • Smutek – płuca
  • Zamyślenie – śledziona

Jeśli ktoś żyje w ciągłym napięciu, lęku lub „rozważaniu zbyt wielu spraw”, jego qi może się zatrzymać – a zatrzymane qi to często… zatrzymana woda.

Nieprzypadkowo wiele osób doświadcza obrzęków w okresach dużego stresu lub psychicznego przeciążenia.


5. Czy akupunktura naprawdę działa na obrzęki? Tak – i są na to badania!

W 2018 r. opublikowano na stronie PubMed badanie, które potwierdziło, że regularna stymulacja punktów takich jak SP6, ST36 i KI3 wpływa na zmniejszenie obrzęków limfatycznych u pacjentów po operacjach onkologicznych. Efekt? Zmniejszenie objętości kończyn i poprawa krążenia limfy.

To nie magia – to neurofizjologia i stymulacja układu autonomicznego przez akupunkturę.


6. Stopy jako „drugi mózg” – mapa obrzęków

W refleksologii, opartej na wiedzy TCM, stopy traktowane są jak odbicie całego ciała. Jeśli ktoś ma:

  • ✔️ opuchniętą piętę – problem z dolnym odcinkiem kręgosłupa lub nerkami,
  • ✔️ opuchnięte palce – może być zaburzenie funkcji płuc,
  • ✔️ nabrzmiałe podbicie – często związane z układem trawiennym.

Stąd mądrość babci: „Jak stopy puchną, to coś w środku nie gra.”


7. Wilgoć jako „niewidzialny wróg” – i co z tym wspólnego ma pogoda

W TCM ogromną rolę przypisuje się pogodzie i środowisku. Wilgotne, deszczowe dni wzmagają wilgoć w organizmie. Dlatego:

  • osoby podatne na obrzęki często czują się gorzej przy niskim ciśnieniu,
  • czują „ból w nogach jakby z betonu”,
  • mają większy apetyt na ciepłe zupy i herbatki – bo ciało samo domaga się balansu.

Zgodnie z TCM: żyj zgodnie z porami roku, a nie będziesz musiał walczyć z ich skutkami.


I na koniec…

Czy wiesz, że w dawnych Chinach jednym z testów diagnostycznych było… obserwowanie, jak długo zostaje ślad po naciśnięciu skóry na goleni? Jeśli dłużej niż 5 sekund – to znak, że „woda zatrzymała się w kanale ziemi” (czyli w meridianach dolnej części ciała).

Dziś wiemy, że to objaw tzw. obrzęku ciastowatego, ale 2000 lat temu wyciągano wnioski z takich obserwacji bez tomografii i rezonansu – tylko z wyczucia i uważności.


FAQ – najczęstsze pytania

Q1: Czy TCM można łączyć z diuretykami?
A: Tak, ale ostrożnie – formuły ziołowe działają łagodniej i wspierają ciało; leki farmakologiczne potrafią wypłukać nie tylko wodę, ale elektrolity. Lepiej zastosować TCM jako wspomaganie lub alternatywę.

Q2: Ile czasu trzeba czekać na efekt?
A: Zazwyczaj po 10-20 dniach widać pierwsze znaczące zmiany. Przy ostrych stanach obrzękowych – wcześniejsza reakcja, przy przewlekłych potrzebujemy długoletniej pracy.

Q3: Symptomy alarmowe – kiedy iść do lekarza?
A: Jeśli obrzękom towarzyszy duszność, ból w klatce, problemy z oddychaniem, mocz o zmienionym kolorze – skonsultuj z lekarzem. TCM wspiera, ale przy poważnych schorzeniach lepiej łączyć siły z medycyną zachodnią.

Q4: Czy kobiety w ciąży mogą stosować te formuły?
A: Niektóre formuły wymagają modyfikacji lub zastąpienia – warto w takim przypadku skonsultować się z doświadczonym specjalistą TCM czy ginekologiem

Czy mogę sam/a kupić te zioła online?
Tak, ale wybieraj tylko sprawdzone źródła i najlepiej skonsultuj zakup z ekspertem.
Poniżej znajdują się linki afiliacyjne do skutecznych, sprawdzonych przez nas bezpiecznych ziół dostępnych tylko w certyfikowanych sklepach, korzystających z zaufanej wyszukiwarki Ceneo. Jeśli zdecydujesz się dokonać zakupu, wspierasz rozwój naszego bloga o TCM. Dziękujemy!

Uwaga! │ Jeśli link, który kliknąłeś/aś, jest chwilowo niedostępny – nie martw się.
Wszystkie produkty omawiane w artykule znajdziesz w naszej pełnej, alfabetycznie uporządkowanej liście.
✅ Dzięki temu szybko i wygodnie odnajdziesz dokładnie to, czego szukasz!

👉 Sprawdź Tutaj – Pełna Lista Produktów TCM

👉 Jeśli interesuje Cię właśnie ten temat zdrowotny, polecam książkę
„Choroby wewnętrzne w tradycyjnej medycynie chińskiej. Studia przypadków klinicznych według TCM” – znajdziesz w niej dużo więcej praktycznych wskazówek i porad.
👉 TUTAJ

Wu pi wan znajdziesz
👉 TUTAJ lub TUTAJ
Jin gui shen qi wan
👉 TUTAJ lub TUTAJ
 Bu zhong yi qi wan
👉 TUTAJ lub TUTAJ

Zanim podejmiesz decyzję o zakupie sprawdź w kilku sklepach dokładny opis i opinie, czy ten produkt jest dla Ciebie!


Konkluzja z ciekawą petą

Obrzęki nie muszą być twoim codziennym towarzyszem – z TCM możesz odzyskać lekkość w nogach, poczucie energii i radość z życia. Dzięki ziołom (Wu Pi Wan, Jing Gui Shen Qi Wan, Bu Zhong Yi Qi Wan), prostym nawykom, diecie i przepisom – możesz poczuć się lekko jak piórko . Właśnie tego Ci życzę – niech każdy krok będzie wolny od ciężaru!

Pamiętaj – działając holistycznie, jesteś bliżej równowagi z naturą i samym sobą!

Więcej praktycznych porad dotyczących obrzęków i innych chorób znajdziesz w Archiwum Porad

Przeczytaj również:

BOLĄ CIĘ STAWY? CHIŃSKA MEDYCYNA MOŻE CI POMÓC!

AKUPRESURA NA BÓL BARKU – PUNKT, KTÓRY POWINIEN ZNAĆ KAŻDY

CELIAKIA – PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI CHIŃSKIEJ MEDYCYNY

Newsletter o zdrowiu z TCM

Wyrusz w podróż po mądrość Tradycyjnej Medycyny Chińskiej.
Dołącz do newslettera i co tydzień otrzymuj porady oraz nowe artykuły prosto na swoją skrzynkę.

TCM Health Newsletter

Embark on a journey into the wisdom of Traditional Chinese Medicine.
Join the newsletter and receive weekly tips and new articles delivered straight to your inbox.

Podobne wpisy