Zwyrodnienia stawów – co robić? Oto proste porady medycyny chińskiej
Zwyrodnienia stawów i medycyna Wschodu?
Jeśli od dłuższego czasu masz wrażenie, że Twoje kolana „trzeszczą”, a barki witają Cię poranną sztywnością, to wiedz, że nie jesteś sam. W gabinecie TCM takich osób jest całe mnóstwo. I choć zachodnia medycyna analizuje tu głównie struktury, TCM idzie o krok dalej – patrzy, co dzieje się z przepływem Qi, Krwi i równowagą elementów.
Dziś opowiem Ci o zwyrodnieniach stawów z perspektywy Tradycyjnej Medycyny Chińskiej, bazując na praktyce, obserwacjach z klinik w Chinach oraz wiedzy, którą zdobywałem przez lata studiów.
Czym właściwie są zwyrodnienia stawów w ujęciu TCM?
Koncepcja „Bi Zheng” – gdy Qi i Krew tracą płynność
W TCM zwyrodnienia stawów opisuje się poprzez wzorzec Bi Zheng, czyli blokadę w meridianach. Gdy Qi i Krew nie poruszają się swobodnie, pojawia się sztywność, ograniczenia ruchu i uczucie ciężkości.
Rola Wiatru, Zimna i Wilgoci
Trzej „goście”, którzy wchodzą, gdy organizm ma słabszą równowagę energetyczną:
- ✔ Wiatr – objawia się zmiennością, raz w kolanie, raz w barku
- ✔ Zimno – daje sztywność, zwłaszcza poranną
- ✔ Wilgoć – poczucie ciężkości, „puchnięcia”
Jak wygląda to energetycznie?
To tak, jakby do rury centralnego ogrzewania wdarły się osady. Woda niby płynie, ale z oporem. Stawy też tak działają – przepływ jest, lecz nie taki, jak powinien.
Dlaczego stawy sztywnieją? – moje spojrzenie jako specjalisty TCM
Przez lata obserwacji widzę, jak różne mogą być przyczyny. Oto dwa przypadki z praktyki:
Studium przypadku 1 – pacjentka biurowa
Kobieta pracująca 8–10 godzin przy komputerze. Kolana bolały głównie zimą. Wzorzec? Kombinacja Zimna i stagnacji Qi. Po wprowadzeniu pracy z ciepłem, plastrów tygrysich, akupresury Xi Yan i delikatnego ruchu – odczuła znaczną zmianę w komforcie ruchu stawu.
Studium przypadku 2 – sportowiec
Biegacz, którego kolana „przestały nadążać” za ambicjami. Tu głównym mechanizmem była stagnacja Krwi i mikrourazy, które zbierały się latami. Wsparcie przyszło z pracy manualnej, punktów Zu San Li i formuły Du Huo Ji Sheng Wan oraz balsamu tygrysiego.
Jak TCM podchodzi do łagodzenia dyskomfortu?
Hong Hua You – gdy stagnacja daje o sobie znać
Olejek stosowany tradycyjnie w miejscach napięcia i zastojów energetycznych. W Chinach widziałem, jak seniorzy smarowali nim kolana przy porannych ćwiczeniach Tai Chi.
Balsam Tygrysi – klasyk
Pewnie już znasz ten zapach. Świetny, kiedy potrzebujesz poczuć „energetyczne rozgrzanie”.
Du Huo Ji Sheng Wan
Formuła wspierająca osoby, u których Wilgoć i Zimno „przysiadły” w stawach. Bardzo popularna w północnych Chinach.
Akupresura na zwyrodnienia stawów
Akupresura to jedna z tych metod, które możesz stosować dosłownie w kapciach, przed telewizorem, a czasem nawet podczas przerwy w pracy. Nie potrzebujesz igieł, specjalnego sprzętu ani „mistycznych mocy”. Wystarczą Twoje palce i kilka minut dziennie. Poniżej opisuję punkty, które najczęściej polecam — tak, żebyś mógł zrobić to u siebie w domu. A jeśli wolisz zobaczyć to na żywo, zobacz nasz kanał na YouTube — znajdziesz tam sporo dobrych instruktaży.
Punkt Xi Yan (tzw. Oczy Kolan)
To dwa małe zagłębienia po obu stronach rzepki. Pacjenci często mówią mi: „Ojej, nie wiedziałem, że to miejsce jest takie wrażliwe!”. I bardzo dobrze — znaczy, że trafiłeś idealnie.
Masuj je kciukami lub środkowymi palcami, raczej spokojnie, okrężnymi ruchami. Jeśli robisz to regularnie, kolana zaczynają pracować „mniej sztywno”, jakby wreszcie dostały trochę uwagi, na którą czekały latami.
➡ Chcesz zobaczyć, jak masować i gdzie dokładnie jest punkt Xi Yan? Obejrzyj TUTAJ
Zu San Li (ST36)
Ten punkt nazywam „powerbankiem Qi”. Znajduje się pod kolanem, z boku piszczeli. Gdy go uciskasz, możesz poczuć coś w rodzaju przyjemnego rozpływania — to dobry znak.
Regularna praca z ST36 wspiera całokształt energii, a gdy organizm ma więcej Qi, stawy też działają „płynniej”. To jak dolanie dobrej jakości oleju do silnika.
➡ Instrukcję znajdziesz na YouTube – TUTAJ
Jian Yu (LI15)
Idealny, jeśli barki czują się jak po całodziennym noszeniu siatek i zakupów. Punkt jest w okolicy stawu barkowego — delikatnie go uciśnij, a poczujesz, że bark jakby „oddycha głębiej”.
➡ Chcesz zobaczyć, jak masować Jian Yu? Obejrzyj TUTAJ
He Gu (LI4)
To klasyk. Punkt między kciukiem a palcem wskazującym. Naciskasz i często od razu czujesz, że „coś się poruszyło”. He Gu świetnie reguluje przepływ Qi w całym ciele — a stawy bardzo lubią, gdy energia nie stoi jak w samochód w korku w poniedziałek rano.
➡ Chcesz zobaczyć, jak masować He Gu? Obejrzyj TUTAJ
Dieta TCM wspierająca kondycję stawów
W TCM mówi się, że „Stawy kochają ciepło i ruch”. Jednak kochają też odpowiednie jedzenie, które wspiera Krwiobieg i harmonizuje Qi.
3 produkty spożywcze przydatne przy zwyrodnieniach stawów:
✔ Imbir – sprzyja rozgrzewaniu i energetycznej harmonii, zwłaszcza gdy Zimno wchodzi w stawy.
✔ Czarna fasola – w TCM wspiera Nerki i kości.
✔ Bulion z kości – w chińskich domach podawany osobom z osłabieniem stawów i ścięgien.
Bulion z kości to jeden z tych przepisów, które nauczyłem się w chińskim domu u starszej pani Liu. Zaprosiła mnie na obiad, a jej kuchnia pachniała imbirem, czosnkiem i długo gotowaną zupą. Gdy zapytałem, dlaczego gotuje ją tak często, odpowiedziała: „Młody człowieku, stawy się nie starzeją, tylko tracą równowagę Yin i Yang”.
Właśnie dlatego łączenie tych produktów z ciepłymi potrawami – zupami, duszonymi warzywami, kleikiem ryżowym – daje bardzo dobre wsparcie w TCM.
3 dodatkowe zalecenia TCM
Medytacja ruchowa, taka jak Tai Chi czy Qi Gong, może być naprawdę pomocna przy zwyrodnieniach, bo łączy łagodny ruch z oddechem. Nic tu nie jest na siłę – wszystko robi się powoli, płynnie, tak żeby stawy „budzić”, a nie obciążać. Dzięki temu ciało dostaje delikatny bodziec do poprawy mobilności, a napięcia wokół zmienionych chorobowo miejsc często puszczają. To świetna opcja, kiedy potrzeba ruchu, ale nie w wersji „na ostro”.
Ciepło lokalne – balsam tygrysi, maść rozgrzewająca czy plastry – też potrafią przynieść sporą ulgę przy sztywności związanej ze zwyrodnieniami. Ciepło rozluźnia mięśnie, które zwykle mocno bronią okolic bolących stawów. Kiedy te mięśnie trochę odpuszczą, ruch staje się bardziej płynny i mniej dokuczliwy. To prosty sposób, by poprawić sobie komfort na co dzień.
Delikatne rozciąganie rano i wieczorem działa jak takie „oliwienie” stawów. Nie chodzi o mocne wyginanie się, tylko o spokojne, krótkie sekwencje, które pobudzają krążenie wokół miejsc objętych zwyrodnieniem. Rano pomaga ruszyć się bez tego słynnego „rozchodzenia”, a wieczorem łagodzi sztywność nagromadzoną w ciągu dnia. Regularne, łagodne rozciąganie naprawdę daje ciału poczucie większej swobody.
Moje doświadczenia z Chin – codzienność, ludzie i stawy, które mówią więcej niż tysiąc słów
Kiedy mieszkałem i studiowałem w Chinach, szybko zauważyłem jedną rzecz: tam ludzie naprawdę dbają o swoje stawy, ale robią to… po cichu. Bez dramy, bez narzekania, po prostu mają swoje rytuały, które mnie niesamowicie inspirowały.
Pamiętam pewnego staruszka z parku przy moim akademiku. Ćwiczył Ba Duan Jin codziennie o 6 rano, niezależnie od pogody. Raz padało, raz było zimno jak w lodówce – a on tam stał, robił swoje powolne ruchy, a jego kolana… szczerze mówiąc, wyglądały lepiej niż kolana wielu trzydziestolatków w Polsce.
Zapytałem go kiedyś, jak to robi. Zaśmiał się i powiedział:
„Młody przyjacielu, stawy to jak goście w domu. Jeśli nie dasz im ruchu, zaczną się obrażać”.
W klinice, gdzie odbywałem praktyki, mój nauczyciel — dr Li — powtarzał, że zwyrodnienia stawów zaczynają się od braku krążenia Qi, a nie od wieku. Pokazywał mi, jak w diagnozie kolan patrzy się nie tylko na strukturę, ale na kolor skóry, temperaturę, sposób poruszania się i nawet humor pacjenta.
Pamiętam pewną kobietę, która przyszła z ciężkimi kolanami, jakby „pełnymi wilgoci”. Dr Wang tylko na nią spojrzał i powiedział: „Zbyt dużo zimnych napojów i siedzenia”. I miał rację — sama przyznała, że lubiła zimne mleczne herbaty. Dostała zalecenie ciepła, masowania Xi Yan i delikatnych spacerów. Po miesiącu wyglądała zupełnie inaczej.
Najbardziej jednak zapadł mi w pamięć widok starszych pań w parku — siadały na ławce, wyciągały balsam tygrysi i smarowały nim kolana, rozmawiając o życiu, jakby to była najnormalniejsza rzecz na świecie. A potem wstawały i ruszały do Tai Chi.
Zero wstydu, zero pośpiechu. Po prostu dbały o ciało, zanim ciało zacznie wołać o pomoc.
Chińczycy mają swoją filozofię:
„Jeśli zadbasz o kolana dziś, jutro zaprowadzą cię dużo dalej, niż myślisz.”
I pod tym podpisuję się obiema rękami — i kolanami też, póki dają radę.
Co mówią badania naukowe?
Oto krótki przegląd kilku badań z bazy PubMed dotyczących akupunktury i ziołowej formuły Du Huo Ji Sheng Wan w kontekście stawów i mobilności — z linkami, które możesz sprawdzić sam.
W badaniu randomizowanym stwierdzono, że po 12 tygodniach leczenia akupunkturą + rehabilitacją (ćwiczenia) pacjenci z osteoartrozą kolan (KOA) mieli wyraźnie lepszą ruchomość stawów niż przy samej rehabilitacji. (PubMed)
Inna, najnowsza praca porównywała różne techniki akupunktury (manualna, elektroakupunktura, ciepłe igły, moksowanie) i pokazała, że wszystkie te metody obniżają ból i poprawiają funkcję stawu — a elektroakupunktura (EA) miała największy efekt. (PubMed)
Jeśli chodzi o Du Huo Ji Sheng Wan — badanie eksperymentalne (na komórkach macierzystych) pokazuje, że jego składnik aktywny (Ligusticum chuanxiong) może pobudzać osteogenezę i opóźniać starzenie się komórek kostnych. (PubMed)
Z kolei badanie na królikach z modelowaną artrozą wykazało, że podawanie mieszanki zmniejszyło degradację chrząstki w porównaniu z grupą kontrolną. (PubMed)
Podsumowanie z symboliczną puentą
W TCM mawia się, że stawy przypominają stare budowle — jeśli nie poświęcisz im uwagi, czas i natura zaczną je przekształcać po swojemu.
I coś w tym jest. Bo gdy przywracamy równowagę Qi, stawy zaczynają działać tak, jakby pamiętały dawne czasy swojej świetności.
FAQ
- Czy akupresura działa od razu?
Wiele osób odczuwa różnicę już po kilku dniach regularnej praktyki. - Czy dieta TCM naprawdę ma wpływ na stawy?
Tak, odżywienie Qi i Krwi to fundament w podejściu Wschodu. - Jak długo stosować Du Huo Ji Sheng Wan?
To zależy od indywidualnych uwarunkowań – warto skonsultować się z praktykiem TCM. - Czy mogę łączyć TCM i zachodnią medycynę?
Oczywiście, to częsta i wartościowa praktyka. - Jak zacząć ćwiczyć Qi Gong?
Najlepiej od 5 minut dziennie – powoli i z uważnością.
👉 Jeśli interesuje Cię właśnie ten temat zdrowotny, polecam książkę
Akupresura bez tajemnic. Samodzielnie pokonaj ból, stres, problemy trawienne czy infekcje, zwalcz refluks i wzmocnij nerki – znajdziesz w niej dużo więcej praktycznych wskazówek i porad.
👉 TUTAJ
Czy mogę sam/a kupić te zioła online?
Tak,ale wybieraj tylko sprawdzone źródła i najlepiej skonsultuj zakup z ekspertem.
Poniżej znajdują się linki afiliacyjne do skutecznych, sprawdzonych przez nas bezpiecznych ziół dostępnych tylko w certyfikowanych sklepach, korzystających z zaufanej wyszukiwarki Ceneo. Jeśli zdecydujesz się dokonać zakupu, wspierasz rozwój naszego bloga o TCM. Dziękujemy!
Zanim podejmiesz decyzję o zakupie sprawdź w kilku sklepach dokładny opis i opinie, czy ten produkt jest dla Ciebie!
Uwaga! │ Jeśli link, który kliknąłeś/aś, jest chwilowo niedostępny – nie martw się.
Wszystkie produkty omawiane w artykule znajdziesz w naszej pełnej, alfabetycznie uporządkowanej liście.
✅ Dzięki temu szybko i wygodnie odnajdziesz dokładnie to, czego szukasz!
👉 Sprawdź Tutaj – Pełna Lista Produktów TCM
Hong Hua You –pomaga w „poruszeniu zastałej energii” i znosi dyskomfort szyi
👉 TUTAJ lub
👉 TUTAJ
Balsam tygrysi-tradycyjnie stosowany dla rozluźnienia mięśni szyi i karku
👉 TUTAJ,lub
👉 TUTAJ
Plastry tygrysie –wspierają lokalne krążenie energii i usuwają dyskomfort karku
👉 TUTAJ lub
👉 TUTAJ
Plastry tygrysie –wspierają lokalne krążenie energii i usuwają dyskomfort karku
👉 TUTAJ lub
👉 TUTAJ
Du huo ji shen wan -usuw zimno i wilgoć ze stawów.
👉 TUTAJ lub
👉 TUTAJ
WIĘCEJ PRAKTYCZNYCH PORAD DOTYCZĄCYCH CHORÓB i PROBLEMÓW EMOCJONALNYCH ZNAJDZIESZ W ARCHIWUM PORAD
Przeczytaj również:
RAK PIERSI – PORADY CHIŃSKIEJ MEDYCYNY
OSTEOPOROZA? – JAK TRADYCYJNA MEDYCYNA CHIŃSKA WZMACNIA KOŚCI
HEMOROIDY? POZBĄDŹ SIĘ ICH NATURALNIE DZIĘKI TRADYCYJNEJ MEDYCYNIE CHIŃSKIEJ
Newsletter o zdrowiu z TCM
Wyrusz w podróż po mądrość Tradycyjnej Medycyny Chińskiej.
Dołącz do newslettera i co tydzień otrzymuj porady oraz nowe artykuły prosto na swoją skrzynkę.
TCM Health Newsletter
Embark on a journey into the wisdom of Traditional Chinese Medicine.
Join the newsletter and receive weekly tips and new articles delivered straight to your inbox.
