Opryszczka? Zobacz, co mówi Medycyna Chińska
Dziś porozmawiamy o opryszczce – tej upartej „kropeczce”, która pojawia się wtedy, kiedy najbardziej tego nie chcemy – przed ważnym spotkaniem, randką albo… ślubem kuzynki.
Ale spokojnie – nie będę Cię tu zarzucać suchymi definicjami. Jako specjalista Tradycyjnej Medycyny Chińskiej (TCM) widziałem już niejedną opryszczkę. I choć w naszej kulturze zazwyczaj działamy na objawy zewnętrzne, w TCM patrzymy głębiej – na korzenie problemu.
Co to za „ognisty gość”? Czyli jak TCM widzi opryszczkę
W TCM opryszczka to klasyczny przykład „gorąca” (Re) – często połączonego z „wilgocią” (Shi) i „toksynami” (Du). Co to znaczy?
To znaczy, że organizm jest jak dobrze zorganizowane miasteczko – ale kiedy za dużo ognia (np. stres, zmęczenie, złe jedzenie), pojawiają się pożary. I właśnie ten „pożar” widzisz na ustach – mały, ale uciążliwy.
Z czego się bierze opryszczka wg TCM?
✅ Nadmiar gorąca w Żołądku i Płucach
✅ Niewyrównana równowaga Yin–Yang
✅ Osłabiona energia Wei Qi (nasza „tarczka obronna”)
✅ Stagnacja emocji – złość, frustracja, stres (tak, one też potrafią wywołać wysypkę)
Jak to wygląda w praktyce? 2 przypadki
Przykład nr 1 – „Wpadka przed ślubem”
Anna, lat 29. Pierwsza opryszczka w życiu… dwa dni przed ślubem. Kompletnie roztrzęsiona: stres, bezsenność, słaba dieta (głównie kawa i ciastka).
Diagnoza: gorąco Żołądka i Płuc + osłabione Qi Śledziony.
Zastosowane zostały Pu Ji Xiao Du Yin oraz kilka punktów akupunktury (m.in. LI11, ST44, SP6).
Już następnego dnia opuchlizna zmalała, a do ślubu – żadnego nowego „gościa na ustach”.
Przykład nr 2 – „Powracający problem”
Krzysztof, lat 45. Od lat nawroty opryszczki przy każdym większym stresie.
Diagnoza: utajone gorąco + niedobór Qi i Wei Qi.
Włączone zostały Bu Zhong Yi Qi Wan oraz Jia wei xiao yao wan na odbudowę sił oraz Huang Lian Jie Du Pian na oczyszczenie organizmu.
Po miesiącu – znaczna poprawa. Po pół roku – ani śladu opryszczki mimo zmian pór roku.
Zioła TCM wspierające równowagę przy nawrotach opryszczki
Opryszczka to coś więcej niż tylko problem estetyczny – to znak, że organizm (a dokładnie jego Qi) może być osłabiony lub zablokowany. Tradycyjna Medycyna Chińska podchodzi do takich nawrotów jak do sygnału, że równowaga między gorącem, zimnem, wilgocią i energią obronną Wei Qi została zaburzona. Odpowiednie zioła mogą pomóc przywrócić harmonię, ale – co ważne – ich dobór powinien być dostosowany do indywidualnej konstytucji i aktualnego stanu energetycznego danej osoby.
Poniżej kilka najczęściej stosowanych formuł w praktyce TCM przy tendencji do opryszczki:
✔ Ban Lan Gen (Radix Isatidis)
To jedno z klasycznych ziół chłodzących, używane wtedy, gdy „gorąco” unosi się ku górze – czyli gdy pojawiają się objawy takie jak pieczenie, zaczerwienienie i ból w okolicy ust. Ban Lan Gen ma działanie przeciw toksyczne według TCM, a jednocześnie wspiera detoksykację organizmu. Można je przyjmować w formie herbatki lub tabletek, szczególnie w pierwszych momentach pojawiania się wykwitów.
✔ Huang Lian Jie Du Pian
To znana formuła ziołowa, której głównym zadaniem jest „oczyszczanie gorąca i toksyn”. Zawiera m.in. huang lian (kłącze coptis), który działa silnie chłodząco i oczyszczająco. W TCM stosuje się ją, gdy objawy są intensywne, z towarzyszącym zaczerwienieniem, gorącem i stanem zapalnym. Warto pamiętać, że jest to dość silna mieszanka, więc stosuje się ją raczej krótkoterminowo, w czasie ostrych nawrotów.
✔ Pu Ji Xiao Du Yin
Ta klasyczna formuła była tradycyjnie stosowana przy tzw. „gorącu górnego jiao” – czyli w obrębie twarzy, ust, gardła. Jej działanie polega na eliminowaniu patogenów, które wniknęły z zewnątrz (np. wiatr-ciepło), i jednoczesnym wzmacnianiu mechanizmów obronnych organizmu. Bardzo często sięga się po nią przy opryszczce, która pojawia się nagle, szybko się zaognia i powoduje silny dyskomfort.
✔ Bu Zhong Yi Qi Wan
To z kolei formuła o zupełnie innym charakterze – nie „walczy z gorącem”, ale wzmacnia energię środkowego jiao (czyli układu trawiennego) oraz Wei Qi – energię obronną. Stosuje się ją u osób, które mają tendencję do częstych nawrotów opryszczki, zwłaszcza w okresach osłabienia, przemęczenia, stresu czy po chorobie. Jeśli opryszczka „lubi wracać” wtedy, gdy jesteś zmęczony lub niewyspany – to może być formuła dla Ciebie. Głównym składnikiem jest Huang qi.
oraz Jia wei xiao ya wan – kiedy stres przejmuje kontrolę nad Tobą.
Pamiętam, jak trafiłem do małej kliniki medycyny chińskiej w Hangzhou, prowadzonej przez starszego lekarza o nazwisku dr Zhang. Wyglądał jak ktoś, kto widział więcej przypadków niż ja zdążyłem wypić kaw w życiu. Przyszła do niego dziewczyna z opryszczką na ustach, cała zestresowana, bo miała następnego dnia rozmowę o pracę. U nas dostałaby pewnie maść i zalecenie „proszę nie dotykać”. Tam – zaczęło się od obserwacji. Język, puls, pytania o sen, o to, czy się denerwuje, czy je ostre. Zero pośpiechu.
Dr Zhang uśmiechnął się i powiedział: „To nie tylko wirus. To gorąco z emocji. Za dużo w głowie, za szybko w życiu.” Dał jej mieszankę ziół pachnących jak mokry las po deszczu, nakłuł kilka punktów akupunktury — głównie na twarzy i dłoniach. Dziewczyna wyszła wyraźnie luźniejsza. I najlepsze? Po dwóch dniach spotkałem ją ponownie. Opryszczka prawie zgaszona, a ona mówi: „Chyba pierwszy raz od dawna przespałam noc bez gonitwy myśli”.
Wtedy zrozumiałem: w TCM opryszczka to nie tylko skóra. To historia tego, co nosimy w środku.
Dodatkowe zalecenia TCM – dla lepszego samopoczucia na co dzień
Tradycyjna Medycyna Chińska (TCM) to system, który uczy nas, jak żyć w zgodzie z naturalnym rytmem ciała i otaczającego nas świata. To nie tylko zioła i akupunktura – to także codzienne, praktyczne nawyki, które mogą znacząco wpłynąć na Twoje zdrowie i energię. Oto kilka prostych wskazówek, które możesz wprowadzić od zaraz:
✔ Ogranicz gorące, pikantne jedzenie
Pikantne potrawy, ostre przyprawy jak chili czy pieprz cayenne, alkohol oraz smażone potrawy mają tzw. „gorącą naturę”. Co to znaczy w praktyce? Z punktu widzenia TCM, nadmiar takiego jedzenia może „rozgrzać” Wątrobę, zaburzyć krążenie Qi (energii życiowej), a także doprowadzić do problemów takich jak nerwowość, bóle głowy czy problemy skórne w tym opryszczkę (!). Nie chodzi o całkowite wyrzucenie ulubionej ostrej potrawy z jadłospisu, ale o zachowanie umiaru. Szczególnie warto uważać na to latem i w momentach silnego stresu – wtedy ciało jest bardziej podatne na przegrzanie.
✔ Unikaj późnego chodzenia spać
Brzmi banalnie, ale ma głębszy sens niż się wydaje. Według TCM, nasza Wątroba regeneruje się między godziną 23:00 a 3:00 w nocy. Jeśli w tym czasie jesteśmy aktywni – oglądamy seriale, przeglądamy telefon czy pracujemy – zaburzamy jej naturalny rytm. A to przekłada się na uczucie zmęczenia, rozdrażnienia i ogólnego „rozregulowania”. Wątroba to narząd mocno związany z emocjami – gdy nie ma szansy się wyciszyć, my też mamy z tym problem. Wniosek? Staraj się być już w łóżku przed 23:00. Dobrze działa też wieczorny rytuał wyciszenia – ciepła kąpiel, książka, wyłączenie ekranów.
✔ Pij ciepłą wodę z imbirem – szczególnie rano
Zimne napoje, zwłaszcza na pusty żołądek, to według TCM spore obciążenie dla Śledziony i Żołądka, czyli narządów odpowiedzialnych za przetwarzanie pożywienia na Qi. Dlatego rano, zamiast sięgać po kawę czy zimną wodę z lodówki, warto wypić szklankę ciepłej wody z dodatkiem kilku plasterków świeżego imbiru. Imbir ma właściwości rozgrzewające i „rusza” krążenie Qi. Świetnie sprawdzi się w chłodne poranki – pomaga rozgrzać ciało od środka, poprawia trawienie i daje przyjemny zastrzyk energii na początek dnia. Można dodać też odrobinę miodu lub cytryny – ale dopiero, gdy napój lekko ostygnie.
Pamiętaj – TCM nie polega na drastycznych zmianach, tylko na małych, codziennych krokach. To sztuka harmonii z naturą i własnym ciałem. Wprowadź te trzy proste zasady, a z czasem zauważysz różnicę – w energii, nastroj, ogólnym samopoczuciu i być może pożegnasz opryszczkę na zawsze..
Przepis z kuchni TCM: Owsianka z goji i czerwonym daktylem
Składniki:
- 1/2 szklanki płatków owsianych
- 1 łyżka jagód goji
- 3 czerwone daktyle
- 1 szczypta cynamonu
- Woda
Zalej płatki wodą, dodaj daktyle i goji, gotuj 10 minut. Posyp cynamonem.
To śniadanie wspiera Śledzionę i daje energię na cały dzień.
Ciekawostki TCM (czyli „a wiedziałeś, że…?”) 🧐
- W TCM mówi się, że usta są „otworem” Śledziony i Żołądka. To dlatego problemy z ustami (jak opryszczka) są dla nas ważnym znakiem stanu trawienia.
- Wiosna i jesień to czas wzmożonych „wykwitów gorąca”. Organizm wtedy balansuje Yin i Yang – dlatego właśnie wtedy widzimy więcej przypadków opryszczki.
- Goji (Gou Qi Zi) to nie tylko modne „superfoods” – w TCM od wieków wspomaga Krew i Yin Wątroby, co pośrednio wpływa na stan skóry i błon śluzowych.
- Nie tylko stres, ale i złość może „podnieść gorąco”. Dlatego czasem warto nie tylko „przeżyć emocję”, ale ją przetrawić. W dosłownym sensie.
- Akupunktura na punkcie LI11 (Quchi) to klasyka do uwalniania gorąca – wielu pacjentów mówi, że już po jednej sesji „coś się zmienia”( Sposób masażu tego punktu na naszym kanale na You Tube)
Badania? Mamy i takie 🧪
Badanie opublikowane w Journal of Traditional Chinese Medicine (2019) sugeruje, że formuła Pu Ji Xiao Du Yin miała korzystny wpływ na osoby z częstymi nawrotami opryszczki w badaniu z kontrolowaną grupą. Oczywiście, badania zachodnie nie zawsze oddają pełen kontekst TCM, ale to dobry krok.
FAQ – często zadawane pytania 🗨
Czy opryszczka to znak, że coś jest „nie tak” z moją odpornością?
➡ W TCM mówimy raczej o osłabieniu Qi i zastoju Gorąca – to sygnał, że Twoje naturalne siły obronne potrzebują wsparcia.
Czy mogę pić zioła „na wszelki wypadek”?
➡ Tak, ale zawsze warto najpierw skonsultować się ze specjalistą TCM – zioła działają indywidualnie.
Czy akupunktura pomoże na opryszczkę?
➡ W wielu przypadkach wspiera organizm w naturalnym przywracaniu równowagi – szczególnie przy nawrotach.
Czy mogę sam/a kupić te zioła online?
Tak, ale wybieraj tylko sprawdzone źródła i najlepiej skonsultuj zakup z ekspertem.
Poniżej znajdują się linki afiliacyjne do skutecznych, sprawdzonych przez nas bezpiecznych ziół dostępnych tylko w certyfikowanych sklepach, korzystających z zaufanej wyszukiwarki Ceneo. Jeśli zdecydujesz się dokonać zakupu, wspierasz rozwój naszego bloga o TCM. Dziękujemy!
Zanim podejmiesz decyzję o zakupie sprawdź w kilku sklepach dokładny opis,ceny i opinie, czy ten produkt jest dla Ciebie!
Uwaga! │ Jeśli link, który kliknąłeś/aś, jest chwilowo niedostępny – nie martw się.
Wszystkie produkty omawiane w artykule znajdziesz w naszej pełnej, alfabetycznie uporządkowanej liście.
✅ Dzięki temu szybko i wygodnie odnajdziesz dokładnie to, czego szukasz!
👉 Sprawdź Tutaj – Pełna Lista Produktów TCM
👉 Jeśli interesuje Cię właśnie ten temat zdrowotny, polecam książkę
„Choroby wewnętrzne w tradycyjnej medycynie chińskiej. Studia przypadków klinicznych według TCM” – znajdziesz w niej dużo więcej praktycznych wskazówek i porad.
👉 TUTAJ
Ban lan gen
👉 TUTAJ👉 lub TUTAJ
Jia wei xiao yao wan lub Xiao yao wan
👉 TUTAJ lub
👉 TUTAJ
Bu zhong yi qi wan lub Huang Qi ( Astragalus)
👉 TUTAJ lub 👉 TUTAJ
Inna Polecana Książka: Medycyna chińska w praktyce: Teoria, diagnostyka i terapia w rozumieniu zachodnim( jeśli chcesz poszerzyć swoją wiedzę na temat TCM)👉 TUTAJ
Podsumowanie z puentą
Opryszczka to nie tylko „estetyczny problem” – to wiadomość od organizmu. I tak jak z każdą wiadomością, warto się jej przyjrzeć. TCM pokazuje nam, że przy wsparciu Qi, oczyszczeniu Gorąca i spokojnym podejściu do emocji – ciało samo znajdzie drogę do równowagi.
Pamiętaj: usta są zwierciadłem tego, co dzieje się wewnątrz.
Więc jeśli już musisz mówić do lustra – niech to będzie:
„Dziękuję, że dajesz mi znać. Zajmę się tym.”
WIĘCEJ PRAKTYCZNYCH PORAD DOTYCZĄCYCH OPRYSZCZKI I INNYCH CHORÓB ZNAJDZIESZ W ARCHIWUM PORAD
Przeczytaj również:
JAK TCM WSPIERA OSOBY ZE STWARDNIENIEM ROZSIANYM
NATURALNY SPOSÓB NA BRAK ENERGII – UCISKAJ TO MIEJSCE
JAK CHIŃCZYCY POKONUJĄ STRES -SEKRETY SPOKOJU SPRZED 2000 LAT
Newsletter o zdrowiu z TCM
Wyrusz w podróż po mądrość Tradycyjnej Medycyny Chińskiej.
Dołącz do newslettera i co tydzień otrzymuj porady oraz nowe artykuły prosto na swoją skrzynkę.
TCM Health Newsletter
Embark on a journey into the wisdom of Traditional Chinese Medicine.
Join the newsletter and receive weekly tips and new articles delivered straight to your inbox.
