Obrzęki nóg i ciała? Chińska medycyna Radzi
Wstęp
Często spotykam pacjentów, którzy mówią: „Czuję się jak nabrzmiały baleron ” – i to dosłownie, bo czasem wszystko zatrzymuje się w ciele i..w nogach . Dziś o tym, jak według Tradycyjnej Medycyny Chińskiej (TCM) pojawiają się obrzęki, co warto zrobić, żeby się ich pozbyć, oraz jakie sprawdzone formuły ziołowe pomogą. Zdradzę też dwa konkretne przypadki z mojej praktyki, podzielę się prostym przepisem, ciekawostkami i na koniec – FAQ.
Co to jest obrzęk według TCM?
Obrzęk (水肿, shuǐ zhǒng) to obszerne zagadnienie w TCM. Zazwyczaj wynika z zaburzonego krążenia wody i qi – „qi” czyli energia, „woda” czyli płyny – Ale co dokładnie chodzi?
- ✅ Słaba śledziona i żołądek („śledziona nie podnosi wody”) –to słaba przemiana wody powoduje jej zastój.
- ✅ Zastój qi w wątrobie – ten może zatrzymać płyny w dolnych partiach ciała.
- ✅ Nerkowe niedobory – nerki odpowiadają w TCM za przemianę płynów i usuwanie ich przez układ moczowy.
To często problem „złożony”, dlatego TCM działa holistycznie i dopasowuje strategie konkretnie do pacjenta.
Moje doświadczenie jako specjalisty TCM
Jako praktyk TCM od wielu lat widziałem wszystkie rodzaje obrzęków – od lekkiego uczucia „spuchnięcia” po poważne puchnięcie całego organizmu. Najczęściej łączy się zioła, akupunkturę i dietę. Według mnie kluczowe są dopasowane zioła i codzienne nawyki – bez nich specyfiki z apteki to tylko chwilowa ulga.
Przypadek 1: Pani Ela – obrzęk nóg po operacji
Pani Ela, 54 lata, po zabiegu ortopedycznym. Poruszała się mało, nie było ruchu – zaczęły puchnąć nogi. W badaniu TCM brakowało energii śledziony i nerek , pojawił się zastój wodny w dole ciała. Leczenie:
- Formuła Jing Gui Shen Qi Wan i Bu zhong yi qi wan – wzmacnia nerki i przemianę płynów.
- Dieta ciepła, bez surowizn i nabiału.
- Codzienna gimnastyka i masaż bańką chińską.
Efekt: po 3 tygodniach spadek obrzęku o 60%, poprawa witalności i ruchomości w stawie. Kombinacja ziół + ruch naprawdę czyni cuda.
Przypadek 2: Pan Tomek – opuchnięte nogi późnym latem
Pan Tomek, 40 lat, po intensywnym sezonie pracy „na nogach”, zaczął skarżyć się na ciężkość i obrzęki stóp. Według TCM – wątroba i śledziona „zablokowane”, qi nie krążyło prawidłowo:
- Formuła Wu Pi Wan – usuwa wilgoć i obrzęk, reguluje qi śledziony.
- Delikatna akupunktura w meridianach wątroby i śledziony.
- Modyfikacja diety – gorące napoje, imbir, unikanie zimnych potraw.
Rezultat: w ciągu 2 tygodni obrzęk ustąpił całkowicie, a pacjent wrócił do normalnej aktywności bez uczucia „betonowych stóp”.
Formuły ziołowe – jak działają?
Wu Pi Wan – pięć skór (皮, pí): Reguluje wilgoć, wspiera śledzionę, usuwa opuchnięcia.
Jing Gui Shen Qi Wan – klasyczna formuła nerkowa (w tym cynamonowiec, rehmannia, peonia), działa na niedobór yang nerek – pomaga usuwać wodę.
Bu Zhong Yi Qi Wan – wzmacnia qi śledziony i żołądka, podnosi odporność, poprawia przemianę płynów (i energii ).
Dodatkowe trzy zalecenia TCM :
- ✔️ Akupresura na punkty SP6 i ST36 – przyspiesza krążenie płynów i qi.
Jak masować obejrzyj na naszym kanale You Tube TUTAJ - ✔️ Regularne spanie w środowisku lekko podwyższonej temperatury – zimno utrudnia przemianę wody.
- ✔️ Płukanie stóp wodą z imbirem wieczorem – rozgrzewa i wspomaga odpływ płynów z kończyn.
Prosty przepis – „rozgrzewająca zupa imbirowa z porami”
Składniki (na 2 porcje):
- 1 litr wody
- 2 plastry świeżego imbiru
- 1 por (biała część)
- 200 g ugotowanego mięsa z kurczaka lub tofu
- sól, pieprz, łyżka oleju sezamowego
Przygotowanie:
- Rozgrzej olej, podsmaż imbir i por do lekkiego zrumienienia.
- Zalej wodą, gotuj 10 min.
- Dodaj mięso/tofu, gotuj kolejne 5 min.
- Dopraw. Pij 1-2 razy dziennie przez tydzień.
Dlaczego działa? Imbir rozgrzewa i wspiera qi śledziony, por jest lekko moczopędny i neutralnej temperatuty, czyli wspiera usuwanie wody.
Drugi przepis – „oczyszczająca herbata z pietruszki i zielonej fasoli”
Składniki (na 2 porcje):
- 1 litr wody
- 1 pęczek świeżej pietruszki (natka + łodygi)
- 2 łyżki zielonej fasoli mung (lub fasoli szparagowej)
- szczypta soli (opcjonalnie)
Przygotowanie:
- Przepłucz fasolę i pietruszkę.
- Zagotuj wodę, wrzuć fasolę, gotuj na małym ogniu 10 minut.
- Dodaj pietruszkę, gotuj kolejne 5 minut.
- Odcedź i pij 1–2 razy dziennie, najlepiej między posiłkami.
Dlaczego działa?
Pietruszka ma działanie moczopędne i oczyszczające, wspiera wydalanie nadmiaru wody, a fasola mung łagodzi i wspiera pracę nerek oraz układ moczowy. To lekka, naturalna herbata, idealna na odpoczynek dla ciała i lekkość .
Ciekawostki o obrzękach w TCM – czyli co jeszcze warto wiedzieć
Obrzęk to nie tylko problem estetyczny czy chwilowa niedogodność – w TCM traktowany jest jako poważna oznaka zaburzenia harmonii organizmu. Oto kilka mniej oczywistych, a bardzo interesujących informacji, które mogą zmienić sposób, w jaki patrzysz na swoje ciało:
1. Starożytna klasyfikacja obrzęków – 5 typów, 5 lokalizacji
W klasycznych tekstach TCM obrzęki dzielono na:
- Obrzęk zewnętrzny (yang) – szybki, powierzchowny, zwykle związany z atakiem wiatru i wilgoci (np. po zmoknięciu).
- Obrzęk wewnętrzny (yin) – rozwija się powoli, głęboko, często związany z niedoborem śledziony, nerek lub qi.
- Obrzęk dolnych kończyn – często związany z nerkami i słabym krążeniem płynów w meridianach.
- Obrzęk górnej części ciała – problem w płucach lub zatrzymanie qi.
- Obrzęk ogólnoustrojowy – mieszanka wielu czynników, wymagająca kompleksowego podejścia.
Czyli, jak mawiali dawni medycy chińscy: „Nie każda puchlina to ta sama woda”.
2. Wzrok mówi wszystko – diagnoza z twarzy i oczu
Według TCM można wiele wyczytać z wyglądu twarzy:
- Obrzęk pod oczami? Nerki wołają o pomoc.
- Puchnięcie policzków lub czoła? Często wskazuje na problem z wilgocią i śledzioną.
- Płaski nos z obrzękiem? Może sugerować zaburzenia krążenia płynów i niedobór qi płuc.
Czasami pacjent nie musi nic mówić – już wchodząc do gabinetu, pokazuje swoją „energetyczną mapę”
3. Dlaczego Chińczycy nie piją zimnej wody?
Z punktu widzenia TCM, zimna woda (nawet latem!) może osłabiać śledzionę i powodować zatrzymanie wilgoci – czyli bezpośrednio wpływać na obrzęki. Dlatego:
- ✔️ Chińczycy piją gorącą wodę (re shuǐ) do posiłków,
- ✔️ unikają lodów i surowych warzyw przy tendencji do puchnięcia,
- ✔️ gorące zupy są codziennością, nie tylko w chorobie.
Mówią: „Ciepłe rozpuszcza, zimne zatrzymuje” – i coś w tym jest!
4. Obrzęk emocjonalny? Tak, to możliwe!
W TCM każda emocja ma swój narząd:
- Lęk – nerki
- Złość – wątroba
- Smutek – płuca
- Zamyślenie – śledziona
Jeśli ktoś żyje w ciągłym napięciu, lęku lub „rozważaniu zbyt wielu spraw”, jego qi może się zatrzymać – a zatrzymane qi to często… zatrzymana woda.
Nieprzypadkowo wiele osób doświadcza obrzęków w okresach dużego stresu lub psychicznego przeciążenia.
5. Czy akupunktura naprawdę działa na obrzęki? Tak – i są na to badania!
W 2018 r. opublikowano na stronie PubMed badanie, które potwierdziło, że regularna stymulacja punktów takich jak SP6, ST36 i KI3 wpływa na zmniejszenie obrzęków limfatycznych u pacjentów po operacjach onkologicznych. Efekt? Zmniejszenie objętości kończyn i poprawa krążenia limfy.
To nie magia – to neurofizjologia i stymulacja układu autonomicznego przez akupunkturę.
6. Stopy jako „drugi mózg” – mapa obrzęków
W refleksologii, opartej na wiedzy TCM, stopy traktowane są jak odbicie całego ciała. Jeśli ktoś ma:
- ✔️ opuchniętą piętę – problem z dolnym odcinkiem kręgosłupa lub nerkami,
- ✔️ opuchnięte palce – może być zaburzenie funkcji płuc,
- ✔️ nabrzmiałe podbicie – często związane z układem trawiennym.
Stąd mądrość babci: „Jak stopy puchną, to coś w środku nie gra.”
7. Wilgoć jako „niewidzialny wróg” – i co z tym wspólnego ma pogoda
W TCM ogromną rolę przypisuje się pogodzie i środowisku. Wilgotne, deszczowe dni wzmagają wilgoć w organizmie. Dlatego:
- osoby podatne na obrzęki często czują się gorzej przy niskim ciśnieniu,
- czują „ból w nogach jakby z betonu”,
- mają większy apetyt na ciepłe zupy i herbatki – bo ciało samo domaga się balansu.
Zgodnie z TCM: żyj zgodnie z porami roku, a nie będziesz musiał walczyć z ich skutkami.
I na koniec…
Czy wiesz, że w dawnych Chinach jednym z testów diagnostycznych było… obserwowanie, jak długo zostaje ślad po naciśnięciu skóry na goleni? Jeśli dłużej niż 5 sekund – to znak, że „woda zatrzymała się w kanale ziemi” (czyli w meridianach dolnej części ciała).
Dziś wiemy, że to objaw tzw. obrzęku ciastowatego, ale 2000 lat temu wyciągano wnioski z takich obserwacji bez tomografii i rezonansu – tylko z wyczucia i uważności.
FAQ – najczęstsze pytania
Q1: Czy TCM można łączyć z diuretykami?
A: Tak, ale ostrożnie – formuły ziołowe działają łagodniej i wspierają ciało; leki farmakologiczne potrafią wypłukać nie tylko wodę, ale elektrolity. Lepiej zastosować TCM jako wspomaganie lub alternatywę.
Q2: Ile czasu trzeba czekać na efekt?
A: Zazwyczaj po 10-20 dniach widać pierwsze znaczące zmiany. Przy ostrych stanach obrzękowych – wcześniejsza reakcja, przy przewlekłych potrzebujemy długoletniej pracy.
Q3: Symptomy alarmowe – kiedy iść do lekarza?
A: Jeśli obrzękom towarzyszy duszność, ból w klatce, problemy z oddychaniem, mocz o zmienionym kolorze – skonsultuj z lekarzem. TCM wspiera, ale przy poważnych schorzeniach lepiej łączyć siły z medycyną zachodnią.
Q4: Czy kobiety w ciąży mogą stosować te formuły?
A: Niektóre formuły wymagają modyfikacji lub zastąpienia – warto w takim przypadku skonsultować się z doświadczonym specjalistą TCM czy ginekologiem
Czy mogę sam/a kupić te zioła online?
Tak, ale wybieraj tylko sprawdzone źródła i najlepiej skonsultuj zakup z ekspertem.
Poniżej znajdują się linki afiliacyjne do skutecznych, sprawdzonych przez nas bezpiecznych ziół dostępnych tylko w certyfikowanych sklepach, korzystających z zaufanej wyszukiwarki Ceneo. Jeśli zdecydujesz się dokonać zakupu, wspierasz rozwój naszego bloga o TCM. Dziękujemy!
Uwaga! │ Jeśli link, który kliknąłeś/aś, jest chwilowo niedostępny – nie martw się.
Wszystkie produkty omawiane w artykule znajdziesz w naszej pełnej, alfabetycznie uporządkowanej liście.
✅ Dzięki temu szybko i wygodnie odnajdziesz dokładnie to, czego szukasz!
👉 Sprawdź Tutaj – Pełna Lista Produktów TCM
👉 Jeśli interesuje Cię właśnie ten temat zdrowotny, polecam książkę
„Choroby wewnętrzne w tradycyjnej medycynie chińskiej. Studia przypadków klinicznych według TCM” – znajdziesz w niej dużo więcej praktycznych wskazówek i porad.
👉 TUTAJ
Wu pi wan znajdziesz
👉 TUTAJ lub TUTAJ
Jin gui shen qi wan
👉 TUTAJ lub TUTAJ
Bu zhong yi qi wan
👉 TUTAJ lub TUTAJ
Zanim podejmiesz decyzję o zakupie sprawdź w kilku sklepach dokładny opis i opinie, czy ten produkt jest dla Ciebie!
Konkluzja z ciekawą petą
Obrzęki nie muszą być twoim codziennym towarzyszem – z TCM możesz odzyskać lekkość w nogach, poczucie energii i radość z życia. Dzięki ziołom (Wu Pi Wan, Jing Gui Shen Qi Wan, Bu Zhong Yi Qi Wan), prostym nawykom, diecie i przepisom – możesz poczuć się lekko jak piórko . Właśnie tego Ci życzę – niech każdy krok będzie wolny od ciężaru!
Pamiętaj – działając holistycznie, jesteś bliżej równowagi z naturą i samym sobą!
Więcej praktycznych porad dotyczących obrzęków i innych chorób znajdziesz w Archiwum Porad
Przeczytaj również:
BOLĄ CIĘ STAWY? CHIŃSKA MEDYCYNA MOŻE CI POMÓC!
AKUPRESURA NA BÓL BARKU – PUNKT, KTÓRY POWINIEN ZNAĆ KAŻDY
CELIAKIA – PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI CHIŃSKIEJ MEDYCYNY
Newsletter o zdrowiu z TCM
Wyrusz w podróż po mądrość Tradycyjnej Medycyny Chińskiej.
Dołącz do newslettera i co tydzień otrzymuj porady oraz nowe artykuły prosto na swoją skrzynkę.
TCM Health Newsletter
Embark on a journey into the wisdom of Traditional Chinese Medicine.
Join the newsletter and receive weekly tips and new articles delivered straight to your inbox.
